Waken in de nacht
De inwoners van Zierikzee hoefden zich in de achttiende en de negentiende eeuw
’s nachts geen zorgen te maken over hun veiligheid: de poorten waren gesloten en elk uur liep een nachtwaker door de straat om een eventuele brand tijdig te signaleren en boeven in de kraag te vatten. Hiervoor had de stad in 1775 twaalf functionarissen in dienst. Zij moesten aan veel eisen voldoen: inwoner van Zierikzee zijn, van onbesproken gedrag en niet jonger dan 18 jaar of ouder dan 50 jaar. Ruziemaken, drinken en dobbelen was verboden.
’s Zomers om half elf en in de winter om half tien ’s avonds verzamelden ze zich in hun wachthuis in de Korte Sint-Janstraat, waarna ze, gewapend met klepper, sabel en stok, elk uur hun ronde deden. Ze moesten ‘bedaardelijk en langzaam rondgaan, lettende op de huijsen’ en om de drie of vier huizen de klap slaan en het uur roepen. Inbrekers moesten worden overgedragen aan de baljuw. Bij brand was het zaak voortdurend te klapperen, en ‘brand, brand!’ te roepen, gecombineerd met de naam van de straat. Samen met toegesnelde collega- nachtwakers waren ze verplicht de brandweer bij te staan bij het bluswerk.
De lawaaierige heren kon men trouwens ook inhuren als wekker. Dan belden ze op het afgesproken uur aan of tikten ze met een lange stok tegen het raam van de bovenverdieping. Meestal ging dat vergezeld van een bericht als ‘Vijf uur en regen’ of ‘Zes uur en mooi weer’.
Op die manier was het misschien wel veilig, maar of het ook rustig was? In 1893 werden de laatste nachtwakers ontslagen en vervangen door politieagenten. De kleppers bleven bewaard in de collectie van het museum.