Categorieën

1529

Zilveren beker meekraphandel Zierikzee

Zilveren beker met gravures, vervaardigd in Zierikzee in opdracht van winkelier Jacobus Walrant. De beker is een gift aan Daniel Thuyneman, van wie Walrant een grote hoeveelheid meekrapwortels had gekocht. Op de beker zijn vier gravures aangebracht. Ze stellen de bewerking van de meekrapplant voor: het zetten van de kiemen, het oogsten of delven, het fijnstampen van de meekrapwortels en het verhandelen van de meekrapkleurstof aan de kade van Zierikzee.

Vervaardiger: onbekend
Vervaardigingsplaats: Zierikzee
Datering: 1691 tot 1691
Materiaal: zilver
Afmeting: hoogte 16.0 cm, diameter 10.0 cm, gewicht 266 gr
Objectnummer: 1529
Eigenaar: Gemeente Schouwen-Duiveland
Categorie:

Gerelateerde voorwerpen

De beker
In 1691 gaf Jacobus Walrant een zilversmid-graveur in Zierikzee opdracht deze zilveren beker te versieren. Zeer waarschijnlijk nam hij vier schilderijtjes mee naar de werkplaats van de edelsmid. Het was de bedoeling dat de vier afbeeldingen in het klein in de beker werden gegraveerd.
De schilderijtjes lieten vier belangrijke stadia in de teelt en de verwerking van meekrap zien. Deze verfplant, met zijn lange wortels waaruit een rode kleurstof kon worden gewonnen, werd veel verbouwd in de omgeving van Zierikzee, zoveel zelfs, dat de stad een van de belangrijkste handelscentra van meekrap was in Europa. Walrant handelde in meekrap; hij deed er kennelijk goede zaken mee. Dat de graveur aan de hand van voorbeelden werkte, weten we doordat twee van zijn afbeeldingen exacte kopieën zijn van paneeltjes die zich thans in een particuliere collectie bevinden.
De eerste afbeelding beeldt het poten van jonge meekrapplantjes uit: een man hoogt met een spade de bedden op waarin een vrouw jonge stekjes plant; hun opdrachtgever kijkt toe. Het tweede plaatje toont twee arbeiders die druk bezig zijn volgroeide planten te oogsten. Nummer drie laat ons een belangrijke fase in de verwerking zien: na de oogst worden de wortels naar fabriekjes – meestoven – gebracht waar ze worden gedroogd en fijngestampt tot een kleurstofpoeder waarmee textiel rood kan worden geverfd. Het fijnstampen gebeurt met een machine die door paarden wordt aangedreven. Het laatste plaatje laat ons een haven zien, waarschijnlijk die van Zierikzee. Twee kooplieden verhandelen zakken meekrap op de kade.
Jacobus Walrant liet de beker maken om weg te geven aan een zekere D. Thuyneman. Hij had, volgens het inschrift dat hij eveneens in de beker liet graveren, een grote hoeveelheid wortels van hem gekocht. Kennelijk was de beker onderdeel van de prijs die hij voor de wortels betaalde.
Het museum kon de beker in 1981 aankopen dankzij steun van Vereniging Rembrandt, Stichting Dr. Hendrik Muller Vaderlandsch Fonds en Anjerfonds Zeeland.