Categorieën

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Zilveren lepel met opschrift juffr. Maria Pluijmpot

Zilveren lepel met opschrift ‘Juffr. Marija Pluimpot Obijt Den 27 November 1727’. Dergelijke lepels werden volgens oud gebruik ter herinnering gegeven aan de dragers van het lijk. De steel eindigt in de vorm van een pied-de-biche, de hoef van een ree. Maria Pluijmpot was gehuwd met Paulus Waijs, secretaris en plaatsvervangend schout van Haamstede. Na zijn dood huwde zij in 1697 met de nieuwe secretaris van Haamstede, Samuel Rademaker.

Vervaardiger: Prié, Jacobus jr.
Vervaardigingsplaats: Middelburg
Datering: 1727 tot 1729
Materiaal: zilver
Afmeting: lengte 18.0 cm, breedte 5.0 cm
Objectnummer: 0365
Eigenaar: Gemeente Schouwen-Duiveland

Gerelateerde voorwerpen

Juffrouw Maria
Zilver is een geliefd metaal. De zachte glans is aantrekkelijk en de status die het vertegenwoordigt, is een niet te verwaarlozen bijkomstigheid. Welgestelde families lieten vroeger vaak zilveren sierlepels maken ter gelegenheid van geboorte, huwelijk en overlijden. Voorzien van een ingegraveerde datum en een naam schonken ze de fraaie gelegenheidslepels aan naaste verwanten, vrienden of standgenoten. Die konden dan bij het oplepelen van de soep nog eens nadenken over de blijde of droeve gebeurtenis. Het zilver weerspiegelde de maatschappelijke positie. Armen konden zich geen zilver veroorloven; zij aten met tinnen bestek.
Deze lepel werd gemaakt na het overlijden van Maria Pluijmpot. Op de achterkant van de steel staan haar naam en overlijdensdatum 27 november 1727. Om te benadrukken dat het hier een dame van stand betrof, had de familie ‘juffrouw’ voor Maria’s naam laten graveren. Deze aanspreektitel gaf haar positie goed weer. Tijdens haar leven was ze getrouwd geweest met Paulus Waijs, secretaris en plaatsvervangend schout van Haamstede. Na zijn dood in 1697 hertrouwde ze met de nieuwe secretaris van Haamstede, Samuel Rademaker. Een van haar dochters trouwde later met een predikant. Maria verkeerde dus in goede kringen – weliswaar niet deftig genoeg voor ‘vrouwe’, maar desondanks een juffrouw waardig.
De Middelburgse zilversmid Jacobus Prié jr. liet zijn meesterteken met initialen IP in de lepel achter. Hij gaf het steeluiteinde de vorm van een pied-de-biche, een populaire, uit Frankrijk afkomstige vorm die soms ook in meubels terug te vinden is. Pied-de-biche betekent letterlijk ‘hoef van een ree’ en daar lijkt het uiteinde inderdaad wel een beetje op. Mogelijk is de vorm afgeleid van de in de Franse heraldiek veel voorkomende Fleur-de-lis.