Categorieën

5429b

Vijf cent, 1940-1945

Vijf cent stuk uit Nederland, oorlogsgeld uit 1943. Vierkante munt, gebruikt tijdens de Duitse bezetting, 1940-1945. Aan de voorzijde in het midden in een cartouche staat het cijfer 5. Links van de 5 staan golven en boven de 5 het cijfer 19 en onder 43. Op de keerzijde staan, in een vierkant cartouche, twee gekruiste paardenhoofden met daarboven een zon. Aan de onderzijde staat op een banier de tekst NEDERLAND. Vijf cent stukken werden aangemaakt in 1941 (32.200.00 stuks), 1942 (11.800.000 stuks) en 1943 (7.000.000 stuks).

Vervaardiger: 's Rijks Munt
Vervaardigingsplaats: Utrecht
Vindplaats: Westenschouwen
Datering: 1943 tot 1943
Materiaal: zink
Afmeting: hoogte 1.2 cm, breedte 1.2 cm
Objectnummer: 5429b
Eigenaar: Gemeente Schouwen-Duiveland

Gerelateerde voorwerpen

Oorlogsgeld
De inval van Nazi-Duitsland in Nederland in mei 1940 zorgt voor ontwrichting van een tot dan toe redelijk stabiele geldcirculatie. De Nederlandse bevolking probeert om muntgeld vast te houden. Gouden tientjes, zilveren rijksdaalders, guldens, kwartjes en dubbeltjes en later ook de kopernikkelen stuivers en de bronzen 2½, en ½ centstukken verdwijnen op die manier geleidelijk aan uit de geldomloop.
Verscheidene provincies, gemeenten en zelfs particuliere instanties gaan over tot het uitgeven van papieren noodbiljetten. De landsregering gaat, net als in de Eerste Wereldoorlog, over tot de uitgifte van zilverbons van ƒ 2,50 en ƒ 1,00.
In februari 1941 maakt De Nederlandsche Bank bekend dat er maatregelen worden getroffen ter vervanging van het bronzen en kopernikkelen muntgeld. Enkele maanden later moeten ook de zilveren munten worden ingeleverd. De bezetter wil het metaal gebruiken voor oorlogsdoeleinden. De ingeleverde muntstukken worden vervangen door exemplaren van zink met een waarde van 25, 10, 5, 2½, 1 (zie afbeelding voorzijde en keerzijde) en ½ cent.
De Amsterdamse collaborateur Nico de Haas (1907-1995) vervaardigt de ontwerptekeningen voor de serie zinken munten. Hij kiest voor ‘oorspronkelijk Nederlandsche zinnebeelden’.