Een op tien
Driedimensionale modellen fascineren. De verkleinde werkelijkheid geeft het beeld duidelijk weer en menigeen kijkt daar graag naar. Het schaalmodel dat hier is afgebeeld, is al ruim twee eeuwen een van de fraaiste objecten in het stadhuis van Zierikzee. Samen met andere maquettes stond het in de zogenaamde modellenkamer. Het stadsbestuur liet bezoekers daar graag zijn collectie kleine bouwwerken zien, lang voordat het museum in 1911 werd geopend. Dit ruim drie meter hoge model toont ons de constructieve onderdelen van de torenspits van het stadhuis. Binnenin is het een wirwar van dragende balkenconstructies. De ornamenten aan de buitenkant zijn tot in de kleinste details nagemaakt. De schaal is één op tien.
Modellen werden vroeger om verschillende redenen gemaakt en gebruikt. Bouwmeesters en architecten maakten modellen om opdrachtgevers een indruk te geven van het voorgenomen bouwwerk. Maquettes waren verder handig als hulpmiddel bij het ontwerpen, of als tijdens de bouw uitvoerders moest worden uitgelegd hoe een constructie in elkaar zat.
Bijzonder aan dit model is dat het niet voorafgaand aan de bouw is gemaakt, maar erna, toen de toren er al lang stond. Het is vervaardigd door stadsbouwmeester Johannes van Es, die dit model – en tal van andere – ‘voor zijn eijgen liefhebberij’ maakte, in zijn vrije tijd en dus niet in opdracht van het stadsbestuur. Na zijn overlijden, in 1782, verkochten zijn erfgenamen zijn modellencollectie aan de stad.