Physisch College
In de tweede helft van de achttiende eeuw werden in veel plaatsen natuurkundige genootschappen opgericht. De leden hiervan waren geïnteresseerd in ontwikkelingen op het gebied van natuurwetenschappen, een zeer modern onderwerp in die tijd. Ook in Zierikzee gebeurde dit, al is niet bekend wanneer precies hier het zogenaamde Physisch College werd opgericht. Tot nu toe is geen enkel document over het ontstaan van dit genootschap gevonden. Wel is bekend dat het in 1794 werd opgeheven en een jaar later weer in ere werd hersteld.
Net als zijn voorganger organiseerde dit tweede genootschap bijeenkomsten waar voordrachten werden gehouden en experimenten gedaan. Een collectie instrumenten was hierbij onontbeerlijk. In 1796 kocht men die van het opgeheven Goese gezelschap. Voor 1.000 gulden verkregen de Zierikzeeënaars ‘een lugtpomp en werktuigen voor de mechanica en optica en een elektriseermachine’. Natuurlijk ontbraken een microscoop en een hemel- en aardglobe evenmin. Het Physisch College bestond tot 1821. De instrumenten werden weer verkocht. Twintig jaar later, in 1841, akkerde de belangstelling voor natuurkunde voor een derde keer op.
Als lector van het nieuwe Genootschap Physica fungeerde Pieter Hendrik van der Weijde, een man met onnoemelijk veel talenten. Hij was wis- en natuurkundige, journalist, uitgever, fotograaf, musicus, componist, schilder en leraar. Het genootschap werd definitief opgeheven toen hij in 1848 naar Noord-Amerika emigreerde.
De microscoop die hier is afgebeeld, is bij een van de laatste twee genootschappen in gebruik geweest. Het is een zogenaamde samengestelde microscoop, met onderdelen die door verschillende makers zijn vervaardigd. Dit type is in het eerste kwart van de negentiende eeuw in grote hoeveelheden in Engeland gemaakt. Toen hij in 1911 aan het museum werd geschonken, was hij niet meer compleet. De preparaathouder ontbrak, net als een van de lenzen. Dankzij een in 2007 uitgevoerde restauratie kan dit fraaie object weer compleet tentoongesteld worden.