De put
Omstreeks 1300 liet iemand deze kan uit de handen glippen toen hij of zij er water in wilde gieten bij De Fonteyne – een van de waterputten van Zierikzee. De kan viel in het water en zakte langzaam naar de bodem. Het duurde bijna 600 jaar voordat ze het daglicht weer zag. In 1876 daalden arbeiders af in de 16 meter diepe put om hem eens goed schoon te maken. Onderin lagen diverse kannen en kruiken die ooit in het water waren gevallen en onbeschadigd op de bodem terecht waren gekomen. De gemeente Zierikzee vond ze interessant genoeg om te bewaren. Toen in 1911 op de zolder van het stadhuis de oudheidkamer werd geopend, konden de eerste bezoekers de kleine collectie aardewerk uit De Fonteyne zien. De kan die is afgebeeld, is vervaardigd in het Rijnland, in Siegburg. De onfortuinlijke eigenaar die haar omstreeks 1300 in het water liet vallen heeft op de markt misschien een nieuw exemplaar gekocht.
Zierikzee was in 1300 nog niet oud. De eerste bewoners hadden zich ongeveer 350 jaar eerder op deze plaats gevestigd. Van begin af aan hadden ze problemen goed drinkwater te vinden. Bijna overal op het eiland Schouwen was het grondwater brak en nauwelijks te drinken. De bodem van het eiland bestond uit een laagje klei, met daaronder een dik pakket veen dat in de voorgaande eeuwen zout zeewater had opgezogen. Wie is op het idee gekomen juist bij de latere Fonteyne een put te graven tot ver onder het zoute veenpakket? Hier bevindt zich blijkbaar een zoetwaterbel, zoals er wel meer op grote diepte voorkomen op het eiland. Heeft iemand met een wichelroede rondgelopen? Of was de aanwezigheid van zoet water op grote diepte op een andere manier te zien? We weten het niet. Het verhaal van De Fonteyne is even opmerkelijk als dat van de kan.
In de open put zal nog veel meer terecht zijn gekomen dan aardewerk, met alle gevolgen van dien voor de waterkwaliteit. In 1607 besloot het stadsbestuur daarom de put aan de bovenkant af te sluiten en er een pomp op te plaatsen. De pomp bleef eeuwenlang dienst doen; Zierikzee kreeg pas in 1930 een drinkwaterleidingnet. Toch bleef ook daarna de put nog in gebruik. In de jaren ’60 van de twintigste eeuw werd hij definitief afgesloten toen de nabijgelegen firma Zeelandia er nieuwe bedrijfsgebouwen bovenop bouwde. De gietijzeren pomp werd een tiental meters verplaatst en voor de gevel van het nieuwe Zeelandia-pand gezet. ‘Zij staat hier nog als een herinnering aan vroegere tijden’, vermeldt het bordje dat erbij is gehangen.