Categorieën

1374

Grisaille ‘Wijsheid’

Deze grisaille, een schildering in grijstinten, stelt de godin van de wijsheid Minerva voor. Zij is het symbool van de regering van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Minerva wordt vergezeld door vier deugden, verbeeld als vier putti (mollige engelachtige kinderfiguren). Te zien zijn de deugden Rechtvaardigheid (putto met zwaard en weegschaal), Kracht (putto met kolom of zuil), Matigheid (putto met paardentoom) en Voorzichtigheid (putto met slang). Als tegenstelling zijn ook Tweedracht (putto met vuurslag en processtukken), Gerustheid (putto met scheepsroer en twee korenaren) en Overvloed (putto met landbouwproducten) afgebeeld. De grisaille is geschilderd op doek dat is gemonteerd op een schoorsteenmantel in het vroegere stadhuis van Zierikzee, in wat nu de Raadzaal wordt genoemd.

Vervaardiger: Geeraerts, Marten Jozef
Vervaardigingsplaats: Antwerpen (België)
Datering: 1777 tot 1777
Materiaal: olieverf op doek
Afmeting: hoogte 216.0 cm, breedte 147.0 cm
Objectnummer: 1374
Eigenaar: Gemeente Schouwen-Duiveland
Categorie:

Gerelateerde voorwerpen

Les in ethiek
In 1775–1779 werd het ruim twee eeuwen oude stadhuis van Zierikzee gerenoveerd en nieuw ingericht. Het stadsbestuur vroeg de Antwerpse meesterschilder Marten Josef Geeraerts drie grisailles te maken voor de raadzaal en de thesaurierszaal. Geeraerts was niet de eerste de beste. Hij was een van de zes onbezoldigde directeuren van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen. In Zeeland had hij naam gemaakt door onder andere voor het stadhuis van Goes diverse fraaie grisailles te schilderen.
Voor de raadzaal van Zierikzee vervaardigde Geeraerts in 1777 een allegorie op de stadsregering. Van Minerva, godin van wijsheid en rede, maakte hij een dappere stedenmaagd. Rondom haar schilderde Geeraerts een aantal putti of engelachtige kindertjes. De vier bovenste stellen de vier kardinale deugden voor: Rechtvaardigheid houdt een zwaard en een weegschaal vast; Sterkte een zuil; Matigheid een paardentoom; Voorzichtigheid een slang en een spiegeltje. Laatstgenoemd engeltje lijkt ijdel, maar is het niet. De spiegel symboliseert het inzicht en de zelfkennis die met voorzichtigheid zijn verbonden.
De boodschap die Geeraerts aan de Zierikzeese raadsleden gaf is overduidelijk: alleen bestuurders die volgens de klassieke deugden handelen zijn in staat de stad naar behoren te regeren. Als zij de grondregels van de klassieke ethiek goed navolgen, dan delft de intrigant met zijn processtukken (linksonder) het onderspit. Hoop (het anker rechtsonder) en de hoorn des overvloeds zijn de beloning.