Categorieën

1234a

Geldkist van de Slavenkas

De geldkist was bij de Slavenkas van Zierikzee in gebruik in de 18e eeuw. De Slavenkas werd ca. 1735 opgericht door reders en stadsbestuurders, nadat Barbarijse kapers Zierikzeese schepen kaapten en de bemanning gevangen hielden. Vanaf toen stortten alle schippers, stuurlui en matrozen, die vanuit de Zierikzeese haven vertrokken, een bedrag in de Slavenkas. De ingelegde premies werden in de kist bewaard en daarmee konden de gevangenen vrij gekocht worden. De Slavenkas bestaat nog steeds. Het fonds wordt tegenwoordig ingezet voor culturele doeleinden.

Vervaardiger: onbekend
Vervaardigingsplaats: onbekend
Datering: 1700 tot 1799
Materiaal: metaal ijzer verf
Afmeting: hoogte 36.0 cm, breedte 72.0 cm, diepte 38.0 cm
Objectnummer: 1234a
Eigenaar: Slavenkas Zierikzee

Gerelateerde voorwerpen

Slavenkas
In oktober 1734 verliet de Zierikzeese koopvaarder De Palmboom de haven van Lissabon met als bestemming Hamburg. Het schip was 26 mijl uit de kust toen het werd geënterd door een Barbarijse kaper. De schipper, de stuurman en twee matrozen werden meegenomen naar Salé aan de Noord-Afrikaanse kust. De kapers eisten een astronomisch bedrag als losgeld.
De Palmboom was niet het eerste schip uit Zierikzee dat werd gekaapt; er waren al eens eerder zeelieden in handen van Barbarijse zeerovers gevallen. Meestal werden ze in Marokko, Algerije, Tunesië of Libië als slaaf verkocht, maar soms was het mogelijk ze vrij te kopen. Via tussenpersonen moest dan een hoog bedrag worden betaald. In Zierikzee waren in het verleden collecten gehouden om zeelieden vrij te krijgen, maar het was steeds lastiger gebleken voldoende geld op te halen. Nadat in 1734 De Palmboom was gekaapt, besloten reders en stadsbestuurders naar het voorbeeld van andere havensteden een verplichte verzekering in het leven te roepen, De Slavenkas. Voortaan moesten alle schippers, stuurlui en matrozen die uit de Zierikzeese haven vertrokken, een bedrag in dit fonds storten. De ingelegde premies, die in de afgebeelde kist werden bewaard, konden dan worden gebruikt om zeelui los te kopen. Met de eerste ingelegde premies werden de stuurman en twee matrozen van De Palmboom bevrijd. De familie van de schipper was er intussen in geslaagd hem met eigen geld vrij te krijgen.
In 1752 is nogmaals de bemanning van een Zierikzees schip vrijgekocht van Barbarijse kapers. Tijdens de Vierde Engelse Oorlog (1780–1784) werd De Slavenkas aangesproken voor ondersteuning van in Engeland geïnterneerde zeelui. Deze mannen konden niet worden bevrijd, maar het geld uit De Slavenkas stelde hen wel in staat in de gevangenis extra voedsel kopen.
De Slavenkas bestaat nog steeds. Het fonds wordt tegenwoordig ingezet voor culturele doeleinden. Het museum mocht al diverse keren een substantiële bijdrage ontvangen.