Categorieën

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Gegraveerde bokaal van het chirurgijnsgilde

Gegraveerde bokaal, hensbeker of glas van het chirurgijnsgilde of Cosmus- en Damianusgilde. Volgens het opschrift is het gelegenheidsglas geschonken door mr. Daniël van der Haer (1749-1795), die als overdeken namens het stadsbestuur toezicht hield op het gilde. Van der Haer was zelf geen medicus. In het glas is een afbeelding gegraveerd van een amputatie. Twee personen houden de patiënt vast, terwijl de chirurgijn de hand van de arm zaagt. Tijdens bijeenkomsten van het gilde kwamen dit soort glazen op tafel, gevuld met wijn.

Vervaardiger: onbekend
Vervaardigingsplaats: onbekend
Datering: 1769 tot 1787
Materiaal: glas
Afmeting: hoogte 24.0 cm, diameter 12.0 cm
Objectnummer: 0354
Eigenaar: Gemeente Schouwen-Duiveland
Categorie:

Gerelateerde voorwerpen

Losse hand
Dit is een van de mooiste en grappigste gildebekers in de collectie van het Stadhuismuseum. Hij was van het chirurgijnsgilde van Zierikzee. Er is een afbeelding van een amputatie in gegraveerd. Rechts staat de patiënt met gestrekte arm. Twee personen houden hem vast: achter elke schouder een man. Voor de ongelukkige staat een derde man, die de hand van de gestrekte arm stevig vasthoudt. In het midden de chirurgijn, die er lustig op los zaagt met het kennelijke doel hand en pols te scheiden. Hij is al halverwege het bot. Zo meteen houdt de derde man een losse hand vast. Het bloed loopt in een straaltje in een kom die onder de arm op een tafeltje staat. Chirurgijn, een interessant beroep!
De Zierikzeese artsen zullen er vast om hebben gelachen toen ze deze beker van hun overdeken Daniël van der Haer kregen. Van der Haer zelf was geen medicus. Namens het stadsbestuur hield hij slechts toezicht op het gilde. Tijdens gildevergaderingen was het gebruikelijk flink te eten en te drinken. Dit soort glazen – hensbekers of bokalen – gingen dan, gevuld met wijn, het gezelschap rond. Nieuwe leden moesten het glas in één keer leegdrinken.
Van der Haer zal met zijn gildebroeders veel plezier aan het glas hebben beleefd, tot 1787.
In dat jaar kwam hij in politieke problemen vanwege zijn patriottische gezindheid. Zijn huis naast het Vrijpoortje, in het centrum van Zierikzee, werd geplunderd en hij werd afgezet als burgemeester. Kort daarop verhuisde hij met zijn vrouw naar Den Haag. De chirurgijns zullen nog weleens aan hem hebben gedacht als ze tijdens het gildediner zijn glas lieten rondgaan.