Categorieën

2211

Eerste kalkoen in de Nederlanden

Paneel in eikenhouten lijst met een familiewapen (met kalkoen) en een verhalende tekst in vergulde letters. Het paneel is waarschijnlijk later gemaakt in opdracht van de familie Mulock ter herinnering aan het invoeren van de eerste kalkoen in de Nederlanden door schipper Anthonius Mulock uit Zierikzee. In 1528 kwam hij terug van een reis naar een van de Kaapverdische eilanden met zout, wijn en een aantal levende kalkoenen. De vogels waren in de Nederlanden nog niet eerder gezien en bijzonder. Vermoedelijk waren deze van oorsprong Amerikaanse dieren achtergelaten door passerende Spaanse schepen. De schipper zelf keerde een jaar later niet meer terug van zijn volgende reis.

Vervaardiger: onbekend
Vervaardigingsplaats: onbekend
Datering: 1800 tot
Materiaal: olieverf op paneel eikenhout
Afmeting: hoogte 50.0 cm, breedte 38.5 cm
Objectnummer: 2211
Eigenaar: Gemeente Schouwen-Duiveland
Categorie:

Gerelateerde voorwerpen

De eerste kalkoen
Hebt u weleens een Meleagris gallopavo gezien? Vast wel. Wij noemen het dier gewoon kalkoen. Oorspronkelijk kwam het hier niet voor. Het schijnt dat Christoffel Columbus de vogel tijdens zijn reizen ontdekte
en meenam naar Europa. Dat deze nu ook in Nederland voorkomt, hebben we te danken aan de Zierikzeeënaar Antonius Mulock. Tenminste, als de tekst van het afgebeelde schilderstukje waarheidsgetrouw is.
Die vertelt ons dat schipper Mulock in 1528 terugkwam van een verre reis. Anderhalf jaar eerder was hij met zijn schip vanuit Zierikzee vertrokken. Hij kwam op een hem onbekend eiland terecht, naar later bleek een van de Kaapverdische Eilanden. Nog nooit was iemand uit onze streken daar geweest. Tuk op handel kocht hij lading in, waaronder baaizout. Dit was het ruwe zeezout dat daar in natuurlijke ‘pannen’ werd gewonnen of aanspoelde. Het was elfmaal goedkoper als elders! Tel uit je winst. Bij wijze van souvenir nam hij een aantal exotische vogels mee: kalkoenen. Wat zullen ze thuis hebben opgekeken! Deze ‘hoenders’ waren, aldus de tekst op het bordje, tot dan toe onbekend in de Nederlanden. De schipper was de eerste die ze meenam.
Voor Antonius Mulock was dit de laatste verre reis. Het jaar daarop vertrok hij naar Spanje, maar van die reis kwam hij nimmer terug. Een trots familielid zal naderhand dit paneeltje hebben laten schilderen. Wie het heeft vervaardigd is niet bekend. Dit paneel met zijn verhalende tekst en het familiewapen – met bovenin een kalkoen – maakt dat we Anthonius Mulock en zijn bijzondere reis niet snel zullen vergeten. Of hij echt de eerste was die kalkoenen meenam naar de Nederlanden, is niet te verifiëren.